Судово-ветеринарна експертиза – новий вид судової експертизи, що активно розвивається в установах судових експертиз Міністерства юстиції України. Оскільки її теорія та методологія перебуває на стадії становлення, то існує потреба в розробленні її категорійного апарату, методів, способів та засобів проведення і оформлення результатів дослідження. Мета роботи – виокремети проблемні питання укладання висновку експерта за результатами проведеної судово-ветеринарної експертизи живої тварини та окреслити шляхи їх вирішення. У роботі використані різні наукові методи, зокрема: діалектичний, методи логіки (формально-юридичний, системно-структурного аналізу, моделювання, аналіз, синтез, індукція, дедукція), загальнопізнавальні методи (описування, спостереження), спеціальні методи, функції яких виконують методи прижиттєвої клінічної судово-ветеринарної діагностики тварин. У статті акцентовано увагу на тому, що особливістю вступної частини висновку судового експерта є те, що в ній зазначається об’єкт дослідження – жива тварина. Розроблено перелік питань, які повинен вирішити уповноважений орган чи особа, що призначила судово-ветеринарну експертизу. Розкрито й уперше обґрунтовано структуру дослідницької частини висновку судового експерта, в основі якої – судово-ветеринарне дослідження підекспертної тварини за принципом аналізу стану окремих систем організму, зокрема кровообігу, дихання, сечовиділення, статевої, нервової, чуття. Аргументовано описання у висновку експерта результатів аналізу окремих ветеринарних документів, що стосуються предмета доказування. Показано, що за результатами клінічного судово-ветеринарного дослідження живої підекспертної тварини судовий експерт окреслює судово-ветеринарний діагноз, а в розділі дослідницької частини висновку, який синтезує результати, – узагальнює отримані дані. Стверджується, що заключна частина висновку судового експерта містить повні, науково обгрунтовані, послідовно викладені, чіткі, конкретні, виразні, зрозумілі відповіді на поставлені питання, перелік яких зазначено у вступній частині висновку. Окреслено структуру додатків до висновку судового експерта, яким найчастіше є фотоілюстрації тілесних ушкоджень, виявлених у підекспертної тварини. Розроблені в цій статті шляхи вирішення проблем укладання висновку експерта за результатами проведеної судово-ветеринарної експертизи живої тварини гарантовано відобразяться на проведенні та укладланні результатів судово-ветеринарних досліджень.
судово-ветеринарне дослідження, судово-ветеринарний експерт, підекспертна тварина, судово-експертна діяльність, оформлення результатів судово-ветеринарної експертизи
[1] Babinska, I., Kusiak, D., Szarek, J., Lis, A., Lyko, A., Maciejewska, M., Szweda, M., Poplawski, K., & Felsmann, M.Z. (2018). Trends in veterinary expert opinions on animals. Slovenian Veterinary Research, 55(4), 227-234. doi: 10.26873/SVR-392-2018.
[2] Barington, K., & Jensen, H.E. (2013). Forensic, cases of bruises in pigs. Veterinary Record, 173(21), 526. doi: 10.1136/vr.101854.
[3] Bidniak, H.S. (2014). Expert’s conclusion as a procedural source of evidence during fraud investigation. Forensic Herald, 22(2), 55-59.
[4] Byard, R.W., & Boardman, W. (2011). The potential role of forensic pathologists in veterinary forensic medicine. Forensic Science Medicine, and Pathology, 7(3), 231-232. doi: 10.1007/s12024-011-9241-x.
[5] Code of Ukraine on Administrative Offenses. (2005, July). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2747-15#Text.
[6] Criminal Code of Ukraine. (2001, April). Retrived from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2341-14#Text.
[7] Criminal Procedure Code of Ukraine. (2012, April). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/4651-17#Text.
[8] Davydova, D.V., & Volobuieva, O.O. (2015). Expert’s conclusion as a procedural source of evidence: Certain aspects of theory and practice. South Ukrainian Law Journal, 2, 151-154.
[9] De Siqueira, A., Cuevas, S.E.C., Salvagni, F.A., & Maiorka, P.C. (2016). Forensic veterinary pathology: Sharp injuries in animals. Veterinary Pathology, 53(5), 979-987. doi: 10.1177/0300985816655850.
[10] Finnie, J.W. (2014). Pathology of traumatic brain injury. Veterinary Research Communications, 38(4), 297-305. doi: 10.1007/s11259-014-9616-z.
[11] Hetmantsev, M. (2018). The legal nature of an expert’s opinion in the law field. Entrepreneurship, Economy and Law, 6, 333-337.
[12] Kliuiev, O., & Simakova-Yefremian, E. (2021). Doctrinal approaches of forensic examination in Ukraine. Law of Ukraine, 8, 28-43. doi: 10.33498/louu-2021-08-028.
[13] Kliuiev, O.M. (2019). Improvement of forensic support: Theoretical, legal and organizational aspects. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics, 19, 102-117. doi: 10.32353/khrife.1.2019.08.
[14] Klymchuk, M.P., & Marko, S.I. (2011). The informational value of an expert’s opinion as a source of evidence in a criminal case. Legal Informatics, 3-4, 81-88.
[15] McDonough, S.P., & McEwen, B.J. (2016). Veterinary forensic pathology: The search for truth. Veterinary Pathology, 53(5), 875-877. doi: 10.1177/0300985816647450.
[16] Mieshkov, O. (2021). Problematical aspects of using forensic expert conclusion on results of the forensic examination of electric shock accidents. Theory and Practice of Forensic Science and Сriminalistics, 2, 152-164. doi: 10.32353/khrife.2.2021.10.
[17] Mills, G. (2013). Proving the crime: how veterinary forensics can help. Veterinary Record, 172(18), 465-466. doi: 10.1136/vr.f2694.
[18] Muliar, G.V., & Khovpun, O.S. (2018). Use of the expert’s findings as evidence in the investigation of economic crimes. Chronicles of the Kyiv University of Law, 4, 265-269.
[19] Order of the Ministry of Justice of Ukraine No. 1666/5 “On the approval of the Procedure for maintaining the Register of forensic examination methods”. (2008, October). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0924-08#Text.
[20] Order of the Ministry of Justice of Ukraine No. 1722/5 “On Aapproval of Lists of Recommended Scientific and Technical and Reference Literature Used during Forensic Examinations”. (2010, July). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/v1722323-10#Text.
Order of the Ministry of Justice of Ukraine No. 3505/5 “On the Approval of the Instruction on the Peculiarities of Forensic Expert Activity by Certified Forensic Experts Who do not Work in State Specialized Expert Institutions”. (2011, December). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1431-11#Text.
Order of the Ministry of Justice of Ukraine No. 53/5 “On Approval of the Instructions on Appointment and Conduct of Forensic Examinations and Expert Studies and of the Scientific and Methodological Recommendations on the Preparation and Appointment of Forensic Examinations and Expert Studies”. (1998, October). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0705-98#Text.
Osypenko, I.P., & Prorochenko, V.V. (2020). An expert’s opinion in pretrial investigation. Juridical Scientific and Electronic Journal, 2, 399-402. doi: 10.32782/2524-0374/2020-2/104.
Parry, N.M.A., & Stoll, A. (2020). The rise of veterinary forensics. Forensic Science International, 306, article number 110069. doi: 10.1016/j.forsciint.2019.110069.
Pilyukov, Yu. (2018). Procedural requirements for the expert’s opinion in criminal proceedings. Actual Problems of Jurisprudence, 3, 99-102.
Pylypenko, H.M. (2013). The legal nature and probative value of expert opinion (knowledgeable person). Scientific Bulletin of the International Humanities University. Series: Jurisprudence, 6-2 (Vol. 2), 126-129.
Rebollada-Merino, A., Barcena, C., Mayoral-Alegre, F.J., Garcia-Real, I., Dominguez, L., & Rodriguez-Bertos, A. (2020). Forensic cases of suspected dog and cat abuse in the Community of Madrid (Spain), 2014-2019. Forensic Science International, 316, article number 110522. doi: 10.1016/j.forsciint.2020.110522.
Scherbakovskyi, M. (2021). The standard of forensic report veracity in criminal proceedings. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics, 3(25), 21-39. doi: 10.32353/khrife.3.2021.03.
Shabarovskyi, B.V. (2019). Methods of the verification of the expert’s opinion within criminal procedure of Ukraine. Law and Safety, 73(2). doi: 10.32631/pb.2019.2.13.
Shepitko, V.Yu. (2018). Assessment of the expert’s opinion. In Great Ukrainian Legal Encyclopedia (Vol. 20: Forensics, forensic examination, legal psychology; pp. 577-578). Kharkiv: Pravo.
Simakova-Yefremian, E.B. (2021). Problems of using forensic report in criminal proceedings. In Problems of the theory and practice of criminal proceedings: Materials of the round table (pp. 54-57). Kharkiv: Kharkiv National University of Internal Affairs.
Sims, V.K., Chin, M.G., & Yordon, R.E. (2007). Dont be cruel: Assessing beliefs about punishments for crimes against animals. Anthrozoös, 20(3), 251-259. doi: 10.2752/089279307X224791.
Smith-Blackmore, M., & Bethard, J.D. (2020). A multidisciplinary investigation of chronic animal abuse: Collaboration between veterinary forensics and forensic anthropology. Journal of Forensic Sciences, 66(1), 389-392. doi: 10.1111/1556-4029.14576.
Stroud, R.K. (1998). Wildlife forensics and the veterinary practitioner. Seminars in Avian and Exotic Pet Medicine, 7(4), 182-192. doi: 10.1016/S1055-937X(98)80063-7.
Vorobchak, A.R. (2019). The expert opinion as a source of evidences in criminal proceedings (PhD thesis, National University “Odesa Law Academy”, Odesa, Ukraine).
Yaroslav, Yu.Yu. (2019). Evaluation of the expert’s opinion with the help of special knowledge. Forensic Psychological Examination. Application of Polygraph and Special Knowledge in Legal Practice, 3. Retrieved from https://goo.su/0iVw.
Yatsenko, I., & Parilovsky, O. (2022a). Animal mutilation as a subject of forensic veterinary expertise. Agrarian Bulletin of the Black Sea Littoral, 102-103, 71-86. doi: 10.37000/abbsl.2022.102.13.
Yatsenko, I., Derecha, L., & Kazantsev, R. (2021a). Latest scientific and practical achievements and prospects for the development of animal corpses forensic veterinary examination in Ukraine. Legea şi Viaţa, S (Vol. II), 94-99.
Yatsenko, I.V. (2022). Problems of making a decision on the appointment of forensic veterinary examination by an authorized person and the ways to solve them. Forum Prava, 73(2), 6-21. doi: 10.5281/zenodo.6471059.
Yatsenko, I.V., & Parilovsky, O.I. (2022b). Rules for forensic veterinary determination of the degree of severity of damage caused to the animal’s health. Kharkiv: National Scientific Center “Institute of Forensic Expertise named after Ex. Prof. M.S. Bokarius”.
Yatsenko, I.V., Derecha, L.M., & Parylovskyi, O.I. (2021b). Latest scientific and practical achievements and prospects for the development of live animal’s forensic veterinary examination in Ukraine. In Current issues and prospects for the development of forensic examination and criminology: Materials of the International science-practice conference (pp. 368-373). Odesa: Helvetika Publishing House.